Հայ Գաղթականները Թուրքիոյ Մէջ

Հայ Գաղթականները Թուրքիոյ Մէջ


Յակոբ Մարտիրոսեան

Լոս Անճելըս

 Հայաստանի եւ Թուրքիոյ ժողովուրդներուն միջեւ փոխ յարաբերութիւնները օր ըստ օրէ աւելի կը զարգանան, հակառակ երկու պետութիւններու պաշտօնական յարաբերութիւններուն սահմանափակութեան։

Փոխ յարաբերութիւնները կը կայանան Հայաստանէն դէպի Թուրքիա արտագաղթած հայերու զանգուածներու շարժումով եւ թրքական ապրանքներու Հայաստանի շուկաներու մէջ ներխուժումով։

Թրքահայ Օրդ. Ալին Օզինեան, քարտուղարուհին է «Թուրք-հայկական առեւտրական զարգացման յանձնախումբին», Թուրքիոյ մէջ, (TABDC), եւ իր աշխատանքային գծով կատարած ճամբորդութիւններու ընթացքին, յաճախ դէմ յանդիման կու գայ հայրենիքէն արտագաղթած հայերու, որոնք Թուրքիոյ մէջ կը գտնուին անօրէն կեցութեան կարգավիճակով։ Իր կարծիքով, երկու երկիրներու քաղաքացիական համայնքները արդէն իսկ սկսած են փոխադարձ կապերու ստեղծել։ Օրդ. Օզինեանի հետախուզութիւնները կեդրոնացած են Անգարայի, Իսթանպուլի, Տրապիզոնի եւ Անթալիայի շրջաններուն մէջ, ուր զգալի է հայրենիքէն արտագաղթած հայերու ներկայութիւնը։

Երբ Թուրքիոյ մէջ քաղաքական հետաքրքրութիւնը չէ կեդրոնացած Հայաստանեան կամ հայկական հարցերու վրայ, գաղթական այդ հայերու պարագաները ուշադրութեան առարկայ չեն դառնար։ Թրքական իշխանութիւններու կողմէ արտաքսման սպառնական յայտարարութիւններ կ’ըլլան միայն ա´յն ժամանակ երբ սահմանային, փրոթոքոլներու եւ Ցեղասպանութեան հարցեր ծագին Հայաստանի կամ Սփիւռքի հետ։ Հայ գաղթական բնակչութիւնը կ’ապրի ընդհանրապէս ընդյատակեայ, հեռու ակներեւ երեւոյթներէ, իսկ Հայաստանէն արտագաղթողներուն հետ հոն ժամանած զաւակները, ինչպէս նաեւ Թուրքիոյ մէջ ծնածները, զրկուած կը մնան ուսումէ եւ հայեցի կրթութիւնէ։ Սակայն կան նուիրեալ եւ խղճամիտ անձիք, որոնք իրենց ժամանակը կը տրամադրեն գաղտնօրէն ուսուցանելու այն հայ երեխաները որոնք կարելիութիւնը չունին պետական կամ հայկական վարժարաններ յաճախելու, որովհետեւ օրինաւոր կեցութեան փաստաթուղթեր չունին։

Թրքական կառավարութիւնը կ’օգտագործէ այս կացութիւնը ի շահ իր միջազգային քաղաքականութեան, աշխարհին ցոյց տալու համար իր բարեացակամութիւնը եւ գուրգուրանքը այսպիսի «անտէր մնացած» ժողովուրդի մը, որ – ակամայ – թրքական արտաքին քաղաքականութեան գործիք դարձած է։

Թուրքիոյ վարչապետ Ռէճիպ Էրտողան յայտարարած է թէ ներկայիս, անօրէն կեցութեամբ, 100,000 հայեր կ’ապրին Թուրքիոյ մէջ։ Տեղեկութիւնը, ըստ օրինական տուեալներու չափազանցուած է – գիտացօրէն կամ ոչ, որովհետեւ ըստ պետական աղբիւրներու, 2000-2008 տարիներուն Թուրքիա մուտք գործած են 6000 հայեր, եւ մինչեւ 2010 թուականը այդ թիւը բարձրացած է 8000-10000-ի, եւ ոչ թէ 100,000-ի, չմոռնալով յիշել թէ 70,000 Թուրքիոյ հայ քաղաքացիներ ալ արդէն կը բնակին Թուրքիոյ մէջ։

Օրդ. Օզինեան կը ջանայ դրամահաւաք մը կազմակերպել, Թուրքիոյ մէջ անօրէն կեցութեամբ բնակող գաղթական հայերու կեանքին եւ ապրելակերպին առնչուող փաստագրական ժապաւէն մը պատրաստելու համար։

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s